Trainers van de toekomst

De KNVB opende nog niet zo lang geleden de inschrijving voor de cursus Coach Betaald Voetbal en liet direct weten dat er meer ruimte is voor zogenaamde laptoptrainers: Trainers zonder een (noemenswaardige) carrière als profspeler. Een ontwikkeling die al langer gaande is in bijvoorbeeld Duitsland en Portugal. Een goede zaak, vindt VoetbalJournaal.

In de jaren hiervoor woog de ervaring van de cursist, als speler en trainer, het zwaarst mee en de psychologische en persoonlijkheidstesten minder. Dit wordt nu gelijk getrokken, waardoor ervaring als profspeler minder belangrijk is bij de inschrijving en er meer ruimte is voor talent en nieuwsgierigheid. Want waarom zouden alleen goede voetballers het meest geschikt zijn als hoofdtrainer? Er zijn genoeg voorbeelden van oud-profs die het tegendeel bewezen hebben.. Want het trainerschap bestaat natuurlijk uit meer dan alleen voetballen. Alhoewel het natuurlijk niet betekent dat oud-profs de cursus nu niet meer kunnen en/of mogen doen en dat zij geen goede trainers kunnen zijn.

Nieuwe kijk op voetbal
Als we kijken naar onze oosterburen, is het een goede ontwikkeling dat dit nu ook in bepaalde mate Nederland gaat gebeuren. In Duitsland is de cursus namelijk ruim vijftien jaar geleden al volledig op de schop gegaan, waarbij er veel meer ruimte kwam voor deze laptoptrainers. Deze nieuwe generatie trainers zijn jong, ambitieus, energiek, hebben een hele andere (lees: vernieuwende) kijk op het spel en zijn daardoor bereid om af te stappen van oude gewoontes.

Kijk inmiddels maar naar verschillende trainers uit de Bundesliga die deze ontwikkeling hebben meegemaakt: Thomas Tuchel (Borussia Dortmund), Roger Schmidt (inmiddels ex-Bayer Leverkussen), en Julian Nagelsmann (1899 Hoffenheim) zijn een greep uit de nieuwe generatie trainers die nooit, of zelden, op profniveau hebben gespeeld en het geschopt hebben tot hoofdtrainer van een profclub op het hoogste niveau. Nagelsmann is zelfs pas 29 jaar oud en staat met zijn ploeg in de top 5 van de Bundesliga, nadat de club vorig seizoen nog degradatie ontliep. Voor Roger Schmidt, die voor Nederlanders wellicht bekender is als coach van voormalig Ajax-tegenstander Red Bull Salzburg, is het maar tien jaar geleden dat hij zijn baan bij een autoleverancier opgaf en aan de slag ging bij toenmalig vijfdeklasser Preussen Münster. Ambitie en drive kan je dus óók ver brengen, zonder ervaring als speler te hebben gehad.

trainers van de toekomst                                               Thomas Tuchel (l), Roger Schmidt (m) en Julian Nagelsmann (r)

Een voorbeeld van deze nieuwe kijk op voetbal is het beste aan te halen met de ideeën, en het uitvoeren in de praktijk, van Julian Nagelsmann. Zijn ploeg speelt niet in een standaard 4-3-3, 4-4-2 of welk ander systeem dan ook. Zijn team moet in elk mogelijk systeem kunnen spelen en moet dit ook op ieder moment in de wedstrijd kunnen aanpassen. Het belangrijkste is dan ook dat het team vasthoudt aan bepaalde spelprincipes: simpele vuistregels als ‘nooit breed spelen’ (want de tegenstander is dan direct twee man kwijt), speel geen one-touch voetbal (‘We zijn niet allemaal FC Barcelona’) en meer.

Nagelsmann zegt dan ook dat hij de hersens van zijn team traint: elke training kent weer andere oefenvormen, met iedere keer weer nieuwe spelregels. En het werkt, want na degradatie te hebben ontlopen heeft Hoffenheim in het huidige Bundesliga-seizoen maar twee keer verloren. Alleen Bayern München heeft er minder (1) verloren.

In Nederland zullen ook genoeg Julian Nagelsmannen of Roger Schmidts rondlopen, alleen hebben ze hier nooit de kans kunnen krijgen om hun kennis te delen en in de praktijk te brengen. En dat alleen maar omdat ze nooit een carrière als profvoetballer hebben gehad. Nu ze de kans krijgen om ook de cursus te volgen, zet het Nederlands voetbal, in onze ogen, eindelijk weer een stap vooruit.